Байршил: Sayan Mountains & Taiga Forest, Khövsgöl Province, Northern Mongolia
Ерөнхий тойм ба соёлын суурь мэдээлэл
Духа (Монголд цаа бугатай хүмүүс буюу “Цаатан” гэж нэрлэдэг) бол дэлхий дээрх хамгийн цөөн хүн амтай, хамгийн алслагдмал нүүдэлчин угсаатны бүлгүүдийн нэг юм. ОХУ-ын хилтэй ойролцоо Саяны нурууны суб-арктикийн тайгын ойд нутагладаг цаатангууд зотон буюу холтосоор хийсэн шовгор урцанд амьдрах бөгөөд цаа бугын сүргээ халуун бүгчим цаг агаар болон шавжаас хамгаалахын тулд жилд арав хүртэл удаа бууриа сэлгэн нүүдэллэдэг.
Цаа бугыг голчлон махны чиглэлээр үржүүлдэг Арктикийн тундрын малчдаас ялгаатай нь цаатангууд цаа бугыг уналга эдэлгээ, ачаа тээвэрт ашиглахаас гадна бяслаг, цөцгийн тос, цай сүлдэг тослог ихтэй сүү сааж хэрэглэдэг. Цаатангуудын соёл нь эртний Тувагийн бөөгийн шашин болон тайгын ой, онгон байгаль, амьтдыг гүнээ хүндэтгэх сүсэг бишрэлтэй салшгүй холбоотой.
Гол баримтууд
- Тооцоолсон хүн ам: Ойролцоогоор 280 хүн ам (40-50 орчим нүүдэлчин өрх)
- Анхан шатны мал аж ахуй: Гэршүүлсэн тайгын цаа буга (Rangifer tarandus)
- Орчин үеийн сорилтууд: Тусгай хамгаалалттай газрын хилийн бүс дотор уламжлалт ан агнуур, бэлчээрлэлтийг хориглосон төрийн байгаль орчны хатуу хууль тогтоомжууд, суб-арктикийн бүсийн дулаарлаас шалтгаалж хаг хөвдний олдоц багассан, цаа бугын өвчлөл болон зохисгүй арилжааны аялал жуулчлал.
Холбоотой кино
-
Баяндалай: Тайгын эзэн 11 min | Монгол улс | Aner Etxebarria Moral & Pablo Vidal Santos
