Хүний гараар бүтээгдсэн уур амьсгалын өөрчлөлт нь манай гараг дээр өөрчлөгдөж, урьдчилан таамаглах боломжгүй нөхцөл байдал улам бүр нэмэгдсээр байна.
“Дэлхийн нүүдэлчид” гэр кинотеатр нь 2026 оны 8 дугаар сарын 21-23-ны өдрүүдэд Налайх дүүргийн Тайж ууланд болох “Нүүдэлчин” дэлхийн соёлын фестивальд ажиллана. Нүүдэлчин ард түмнийг судлах комисс, ЮНЕСКО-гийн ивээл дор Нүүдэлчдийн соёл иргэншлийг судлах олон улсын хүрээлэн хамтран зохион байгуулна.
5-р хэсэг: Талын малчид ба Азийн мал аж ахуйн уламжлал
Энэ кинонд нүүдэлчин эмэгтэй Ладакийн өндөр ууланд өдөр тутмын амьдралаа хуваалцдаг. Дангарын нүүдэлчид Энэтхэгийн Махараштра мужийн Декан өндөрлөгт олон зуун жилийн турш хонь маллаж ирсэн. Тэс гол нь Булнайн нуруунаас урсаж, Хөвсгөл, Завхан, Увс гэсэн гурван аймгийн нутгаар урсаж, Увс нуурт цутгаж, 2013 онд ЮНЕСКО-гоос Дэлхийн байгалийн өвд бүртгүүлсэн.
6-р хэсэг: Төв Азийн нүүдэлчдийн ертөнц
Киргиз улсад төвтэй “Тарталы” кино нэгдлийн бие даасан богино хэмжээний баримтат кинонуудыг тусгайлан үзүүлэх бөгөөд үүнд тосгоны залуус, эмэгтэй хүний ижилсэл, эсгий хивсний урлал болон амьд туульсын уламжлал зэргийг хөндөх юм.
Киргизийн бие даасан “Тарталы” кино нэгдлийн бүтээсэн “Алиханы тосгон” (Биздин Айыл) баримтат кинонд хүн бүр бие биеэ хочоор нь андахгүй мэддэг бөглүү уулын тосгонд аж төрөх Алихан хэмээх бяцхан хүүгийн амьдралыг өгүүлдэг. “Тарталы” кино нэгдэлд зориулан Алина Байтоковагийн найруулсан “Умаи” баримтат кинонд орчин үеийн Киргиз улс дахь эмэгтэй хүний мөн чанар, эх хүний хайр халамж хийгээд нийгмийн хатуужлын тухай өгүүлдэг. “Тарталы” кино нэгдлийн бүтээл болох “Ала кийиз” баримтат кино нь Киргиз түмний эсгий ширдэг урлах уламжлалт урлагийг баримтжуулан үлдээжээ. “Зам мөр” (Чыйыр) нь залуу насандаа зүүдний ерөөлөөр тууль хайлах онцгой авьяас билгийг олж авсан Киргизийн манасч (уламжлалт туульч) Кулматын амьдралаас сэдэвлэсэн этнографи баримтат кино юм.
ОУБМЖ, малчид, бэлчээр ба кино урлаг
7-р хэсэг: Удаан хэмнэлт кино
Хүний гараар бүтээгдсэн уур амьсгалын өөрчлөлт нь манай гараг дээр өөрчлөгдөж, урьдчилан таамаглах боломжгүй нөхцөл байдал улам бүр нэмэгдсээр байна. Унгарын гэр бүлд төрсөн Ласло Сафиан хэдэн үеэрээ мал маллаж байсан бөгөөд тэрээр өөрийн нохойтойгоо хагас байгалийн бэлчээрт хэрхэн ойр дотныхоо бэлчээрийг хэрхэн зохицуулж байгаагаа тайлбарлав.
8-р хэсэг: Газрын эрх ба соёлын ландшафт
Хүний гараар бүтээгдсэн уур амьсгалын өөрчлөлт нь манай гараг дээр өөрчлөгдөж, урьдчилан таамаглах боломжгүй нөхцөл байдал улам бүр нэмэгдсээр байна. Энэхүү кино нь Европ дахь мал аж ахуй эрхэлдэг амьд соёлын өвийг харуулж байна: тухайн бүс нутагт хүмүүс газар тариалан эрхэлж байсан үеэс эхлэн улирлын мөчлөгөөр малаа янз бүрийн бэлчээрийн бүс рүү нүүлгэн шилжүүлдэг. Өмнөд Африкийн Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн удирдах зөвлөлтэй хэдэн жилийн турш хэлэлцээ хийсний эцэст, нутгийн Нама ард түмэнд Намиби улстай хиллэх Хойд Кейп муж дахь Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн Рихтерсвелдийн байгалийн тусгай хамгаалалттай бүс нутагт үргэлжлүүлэн аж төрж, малаа бэлчээрлүүлэх эрхийг … Баруун Сиккимийн алслагдсан уулархаг нутагт, нэгэн цагт сарлагчин ард түмэн уламжлалт газар тариалан, унаган үр тариа, ойн баялаг хийгээд үеэс үед уламжлагдан ирсэн өвгөдийнхөө ухаанд түшиглэн байгаль дэлхийтэйгээ хүйн холбоотой амьдардаг байжээ. Ражастан мужид нэн ховордсон тэмээний сүргийг аварч, уламжлалт Райкагийн амьдралын хэв маягийг хадгалах зорилготой тэмээний сүү, тэмээний ноосон бүтээгдэхүүнээр тогтвортой амьжиргааг бий болгох олон нийтийн санаачилгыг онцолж байна.